BS Võ Quang Đình Nam
Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Kỹ thuật vulpius được báo cáo năm 1920 để giải quyết một số trường hợp bàn chân ngựa ở trẻ bại não. Kỹ thuật này được sử dụng khá rộng rãi trong y văn nước ngoài. Trong những năm gần đây chúng tôi bắt đầu áp dụng kỹ thuật này.
Mục đích của đề tài là đánh giá hiệu quả của kỹ thuật Vulpius.
SỐ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Trong 3 năm 1999 – 2001, tại khoa nhi có 9 trường hợp (6 –14 tuổi) được áp dụng kỹ thuật Vulpius. Chúng tôi theo dõi được 5 trường hợp từ 2 tháng đến 32 tháng.
Chỉ định:
Bàn chân ngựa do co rút cơ bụng chân ( chẩn đoán bằng lâm sàng: dấu bàn chân ngựa mất khi gối gập ³ 900 )
Kỹ thuật Vulpius :
- Nằm sấp (có thể nằm ngữa trong nhóm bệnh của chúng tôi)
- Ga rô gốc chi
- Rạch da 6-8cm dọc sau cẳng chân với tâm điểm ¾ trên và ¼ dưới
- Xẻ dọc cân theo đường rạch da (chúng tôi xác định và tránh bó mạch thần kinh dép
-Xác định phần nối gân cơ (aponeurosis) của cơ bụng chân, rạch phần này từ trong ra ngoài 1 hoặc 2 đường theo hình chữ V ngược (tôi thích rạch một đường ngay bên dưới 2 bó cơ bụng chân)
-Gập lưng bàn chân để tách rời 2 bờ cắt, bóc tách những thớ sợi cơ dép, cắt rời vách giữa cơ dép (đôi khi có 2 vách)
-Đóng cân và da
-Bột đùi bàn chân 3 tuần, mang nẹp đêm lâu dài
Kết quả theo dõi:
-gập lưng bàn chân: tư thế gối duỗi ³ 00, gối gập ³ 100 , ,( hầu như không thay đổi so với ngay sau mổ)
-chức năng:
* đi trên lòng bàn chân
* ngồi chồm hỏm: 2/5 ca nhón gót nhẹ
KẾT LUẬN:
Điều trị bàn chân ngựa do co rút gân cơ bụng chân bằng kỹ thuật Vulpius tương đối đơn giản nhưng hiệu quả. Nguy cơ tái phát có lẽ thấp hơn nhiều so với kéo dài gân gót, đặc biệt là ở trẻ bại não vì giải quyết được nguyên nhân.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1.JAVORS JR, KHAREN HE: The Vulpius procedure for correction of equinus deformity in cerebral palsy, J. Pediatr. Orthop. 7:191,1987
2.STRAYER LM: Gastrocnemius recession: 5 year report of cases,J.B.J.S 40A:1019,1958
3.TACHDJIAN: Atlas of Pediatric Orthopaedic Surgery,1994
4.GREEN NE: Cerebral Palsy, in Operative Pediatric Orthopaedics,2nd edition,S.Terry Canale et James H.Beaty,1995
