Lê Thị Minh Thư
Cử nhân Điều dưỡng
I . LÝ DO :
Đối với Bệnh nhân liệt tuỷ việc chăm sóc da là rất quan trọng và cần được thực hiện ngay từ đầu vì :
-Loét dễ làm bệnh nhân suy kiệt do mất nhiều protein qua dịch tiết.
- Sự bội nhiễm kết hợp ( đường niệu hô hấp ) dễ dẫn tới tử vong
- Việc điều trị loét thì khó khăn hơn phòng ngừa nhiều : Tốn công tốn của hiệu quả không cao ảnh hưởng đến sức khoẻ bệnh nhân làm chậm trễ công tác phục hồi…
II. CÁC VỊ TRÍ DA DỄ BỊ ĐÈ CẤN :
- Nằm ngửa : Bờ xương bả vai vùng xương cùng gót chân khuỷu tay ót .
- Nằm nghiêng : Tai đầu xương cánh tay gai chậu trước trên Mắt cá ngoài đầu trên xương mác ụ lớn xương đùi mắt cá trong và đầu trên xương chày bên kia.
- Nằm sấp : Trán má cằm vai Mấu nhô xương chậu phía trước đầu gối mặt lưng bàn chân ngón chân bờ trước xương chày .
- Ngồi : vùng ụ ngồi .
III. DIỄN TIẾN CỦA LOÉT :
Tổn thương tuỷ sống gây ra :Liệt vận động
Giảm hoặc mất cảm giác da
Rối loạn thần kinh thực vật (tiểu mế, mồ hôi)
Việc đè cấn làm mao mạch bị chèn ép khiến da thiếu máu nuôi dẫn đến hoại tư’ (hoá đen ) và có thê’ nhiễm trùng sâu rộng nếu không được can thiệp kịp thời .
IV. CHĂM SÓC :
1. Ngừa loét :
- Nằm nệm cao su mềm dày 15 – 20 cm ( nệm nước )
- Xoay trở mỗi 2 – 3 h lưu ý xoay trở nhẹ nhàng nguyên khối tránh tổn thương thứ cấp .
- Ngồi với đệm múi hay đệm vòng mỗi 30 phút nhấc người lên và giữ trong 1 phút đối với bệnh nhânliệt tứ chi thì có thể nghiêng người qua lại .
- Duy trì sự toàn vẹn của da : Tránh phỏng tránh trầy xước ( cắt móng tay chân bao bọc các đồ vật có góc cạnh trong khu vực sinh hoạt của người bệnh ).
- Giữ da khô sạch : tắm rửa lau bằng khăn mềm thoa phấn vùng lưng mông
- Săn sóc kỹ vùng hậu môn và đường tiểu .
-Quan sát hằng ngày các vùng dễ đè cấn để kịp thời phát hiện và xử trí .
- Xoa bóp ngừa loét các vùng dễ đè cấn khi thấy xuất hiện vết đỏ tím mục đích làm tăng tuần hoàn dưới da giúp ngăn chặn hoại tử .Lưu ý thao tác đúng ( xoa với mặt lòng bàn tay theo chiều xoắn ốc từ ngoài vào trong ).
2. Điều trị loét :
- Chăm sóc vết loét : cắt lọc mô hoại tử rửa sạch bằng oxy già ( trong trường hợp vết loét có nhiễm trùng nhiều dịch tiết ) hay dung dịch NaCl 0.9% dùng các thuốc bôi tại chỗ giúp kích thích mô hạt như dầu mù u thuốc mỡ Fibrolan … Lưu ý kỹ thuật vô trùng tuyệt đối .
- Thực hiện y lệnh thuốc kháng sinh chống bội nhiễm ( theo dõi đáp ứng thuốc và diễn biến vết loét .)
- Điều trị tích cực các nhiễm trùng khác nếu có ( hô hấp tiết niệu … )
- Phơi nắng vùng loét 30 phút – 1 giờ mỗi ngày dưới nắng sớm giúp tăng tuần hoàn diệt khuẩn kích thích mô hạt .
- Vệ sinh : cá nhân (thân thể quần áo )
Môi trường ( giường chiếu phòng ốc ngoại cảnh )
- Dinh dưỡng : chế độ ăn tăng cường đạm ( 400g thịt / ngày ) bổ sung vitamin và khoáng chất ( rau xanh trái cây chín ) .
- Hướng dẫn bệnh nhânvà người nhà cách tự chăm sóc theo dõi .
V. KẾT LUẬN :
NGỪA LOÉT HƠN TRỊ LOÉT .
