Trần Thái Học
Cử nhân Vật lý trị liệu
Trung Tâm CH&,PHCN TRẺ TTVĐ

* Đặt vấn đề :

Trẻ Bại não thường bị co rút các cơ làm mất sự thẳng hàng của bộ xương . Từ đó gây khó khăn cho việc chỉnh thế làm ảnh hưởng đến chức năng vận động của trẻ .
Việc thư giãn một trẻ Bại não gồng cứng bằng các kỹ thuật vận động thụ động nhẹ nhàng chậm rãi hoặc nhồi trên banhcũng như việc kéo giãn các gân cơ co rút đã từng được các KTV.VLTL áp dụng. Tuy nhiênnếu cơ thư giãn mà cân không được làm giãn ra thì độ dài cơ cũng chưa được cải thiện tối đa và nếu kéo giãn sẽ làm đau bệnh nhân . Vì vậyviệc làm giãn cân cơ là cần thiết cho trẻ Bại não có các cơ co rút.

A. LÝ THUYẾT:

I – Sơ lược về hệ thống cân và ảnh hưởng của nó đến hoạt động cơ :
1.Vai trò của hệ thống cân :
- ,,, Nâng đỡ các cấu trúc của cơ thể .
- Liên kết các tế bào vào trong mô.
- Giữ các mô chuyên biệt tạo thành những cơ quan khác nhau .
- Cung cấp thêm sự trợ giúp cho những chỗ đang hoạt động kém hiệu quả.
2.Các cấu trúc của hệ thống cân :
Hệ thống cân liên tục trong suốt toàn bộ cơ thể. Từ đầu đến chân từ nông đến sâu từ vĩ mô đến vi mô.
· Cân nhầy:
- Lót trong các xoang của cơ thể và bao quanh các cơ quan .
- Tỷ lệ sợi so với chất lỏng thấp nên mềm dẻo .
Cân nông :
- Nằm trực tiếp dưới da.
- Tỷ lệ sợi nhiều hơn loại trên.
- Dạng mắt lưới không đồng đều và lỏng lẻo cho phép cử động trong tất cả mọi hướng.
Cân sâu:
- Bao bọc cơ và tạo các khoang ngăn cách cơ.
- Đan dầy hơn với tỷ lệ sợi nhiều hơn.
- Biến đổi khác nhau tùy thuộc vào áp lực đặt trên nó.
· Cân sâu nhất hình thành ống màng cứng bao bọc và nâng đỡ hệ thống thần kinh trung ương .
3.Cấu tạo của hệ thống cân:
- Cân gồm có Collagen cung cấp cho mô sức mạnh và hình thể . Elastin cho cân sự đàn hồi.
- Phân tử Collagen bắt đầu bằng một chuỗi protein mỏng manh được sản sinh trong Nguyên bào sợi ( Fibroblast). Chuỗi protein đơn này được xoắn qua trái và trôi nổi ở trong nguyên bào sợi cho đến khi nó gặp và liên kết với 2 chuỗi đơn khác . Chuỗi 3 này sẽ sắp lại ngay ngắn và xoắn quanh nhau về phía phải. Vì vậy làm tăng sức mạnh cấu trúc của nó(Juhan 1987). Bộ 3 xoắn ốc này hình thành nên 1 phân tử Collagen. Khi được phóng thích từ nguyên bào sợi nó di chuyển trong chất nền của cơ thể để đi đến những chỗ bị thươngnhiễm trùng hoặc stress. Chất nền thì giống như Gel độ đặc như lòng trắng trứng . Nó làm giảm sự ma sát giữa các sợi cơ tạo nên sự dễ dàng trong cử động . Những phân tử Collagen này liên kết với nhau theo hình chữ chi. Chúng liên kết với nhau qua tiến trình liên kết Hydro tạo nên một cấu trúc vững chắc dẻo dai .
Trong suốt quá trình sống của cơ thể Fibroblast luôn duy trì khả năng di chuyển đến bất cứ chỗ nào trong cơ thể. Chúng thay đổi thành phần hoá học bên trong để đáp ứng thích hợp với tình trạng nơi nó đến và sinh sản ra những dạng chuyên biệt của mô tùy theo nhu cầu của cơ thể(Juhan 1987). Tính chất cục bộ của chất nền sẽ giúp xác định cách hợp lại với nhau của các phân tử Collagen . Độ nhớt hoặc độ đặc của chất nền có thể khác nhau từ rất đặc đến lỏng. Chất nền càng đặc thì mô càng dày và ít di động.
4.Sự giới hạn cân cơ và sự liên quan đến việc kiểm soát tư thế:
- Sự liên kết ngoại ý có thể xảy ra trong các tình trạng viêmchấn thươngstress tư thế và bị giới hạn tầm vận động.
- Sự kết dính trong bệnh nhân khiếm khuyết thần kinh xảy ra do sự mất cân bằng trương lực tư thế.
- Sự kết dính ngoại ý tạo ra sự tích tụ mô thái quátạo nên sự liên kết dày quanh khớp. Các khối sợi to chắchình thành dọc theo các bó cơ tạo nên lực cản bất lợi cho hoạt động cơ chủ vận.
- Sự co rút cân cơ làm yếu cơ và giữ bộ xương ở tư thế kém hiệu quả do thay đổi góc kéo động lý học (kinesiological angle).
- Sự co rút cân cơ xảy ra trong sự đáp ứng với tình trạng thiếu sự phối hợp các cơ quanh khớp.

II- Kỹ thuật thư giãn cân cơ:

- Trước hết đặt bàn tay lên vùng điều trị với áp lực nhẹ vừa đủ để làm căng da.
- Duy trì lực ép này khoảng 1 phút .
- Kéo giãn chậm và nhẹ vùng mô giữa 2 bàn tay của KTV cho đến khi ta cảm thấy tầm độ cuối.
- Duy trì đủ lực kéo để giữ mô ở vị trí này. Lúc này tập trung vào việc kéo giãn hơn là lực đè xuống.
- Giữ lại ít nhất 1 đến 2 phút trước khi mô bắt đầu mềm và dài ra.Sự duy trì lực kéo sẽ giúp cho sự thư giãn tốt hơn.
- Khi mô bắt đầu mềm và dài rahàng rào từ từ bớt sức cản và tay ta di chuyển tiếplúc này nên đi theo nó hơn là ép buộc nó theo 1 hướng đã định trước.
- Đôi bàn tay của ta sẽ di chuyển qua nhiều hàng rào. Hãy kiên nhẫn chờ đợi ở mỗi một hàng rào và phải bảo đảm sự duy trì lực kéo cho đến khi kết thúc. Khi dừng phải từ từ trở về vị trí ban đầu.Thời điểm tốt nhất để dừng là khi mô không còn giãn được nữa.

* CHỐNG CHỈ ĐỊNH:

1. Sốt.
1. Nhiễm trùng.
2. Vết thương hở.
3. Thời kỳ đang liền xương.
4. Viêm thấp khớp cấp hoặc viêm khớp cấp.
5. Ung thư.

B. THỰC HÀNH: